ประวัติความเป็นมาและวัตถุประสงค์

สมาคมคนพิการแห่งประเทศไทย "สพท." (The Association of the Physically Handicapped of Thailand) "APHT" ได้รับการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล เมื่อวันที่ 6 กันยายน 2525 และได้จัดให้มีการประชุมใหญ่สามัญเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2526 นับเป็นการเริ่มต้นอย่างสมบูรณ์ขององค์การที่ดำเนินการโดยคนพิการ เพื่อประโยชน์ของคนพิการทั้งประเทศอย่างแท้จริง การดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับคนพิการที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล มีอยู่ด้วยกัน 3 ระดับ หรือ 3 ลักษณะ คือ

1. ป้องกันความพิการ (Prevention) มีหน่วยงานรับผิดชอบเช่นกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการศึกษาธิการ คณะกรรมการป้องกันอุบัติภัยแห่งชาติ เป็นต้น

2. งานฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ (Rehabilitation) เมื่อไม่สามารถป้องกันความพิการได้ จำเป็นต้องให้การฟื้นฟูสมรรถภาพเพื่อให้คนพิการได้ใช้ความสามารถที่เหลืออยู่ได้อย่างเต็มศักยภาพ มักแบ่งออกเป็น 5 สาขา ได้แก่ การฟื้นฟูด้านการแพทย์ การฟื้นฟูด้านการศึกษา การฟื้นฟูด้านอาชีพ/การจ้างงาน การส่งเสริมการฟื้นฟูด้านกีฬา และการฟื้นฟูด้านสังคม ซึ่งในแต่ละด้านก็มีหน่วยงานภาครัฐและเอกชนดำเนินการอยู่แล้วเช่นกัน เช่น กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการศึกษาธิการ กระทรวงแรงงาน กระทรวงมหาดไทย สมาคม และมูลนิธิต่างๆ เป็นต้น

3. งานด้านโอกาสที่เท่าเทียมของคนพิการ (Equalization of Opportunities) จะเห็นได้ว่า งานใน 2 ลักษณะแรกมักมีหน่วยงาน ผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการในด้านนั้น ๆ ทำอยู่ เป็นงานลักษณะของการช่วยเหลือ สงเคราะห์ (Welfare) แต่ไม่มีการเน้นเรื่องสิทธิและโอกาสที่เท่าเทียมของคนพิการในฐานะสมาชิกของสังคม จึงถือเป็นหน้าที่หลักของสมาคมคนพิการแห่งประเทศไทย ที่ต้องเรียกร้อง รณรงค์ กระทำทุกวิถีทางให้ได้มา

การที่คนพิการจะเรียกร้องสิทธิและโอกาสที่เท่าเทียมนั้น หากต่างคนต่างทำ เสียงร้องย่อมแผ่วเบา ไม่มีคนได้ยินหรือได้ยินแต่ไม่สนใจ จึงจำเป็นที่คนพิการต้องรวมตัวกันเป็นกลุ่ม เป็นชมรม เป็นสมาคม ฯลฯ ที่เราเรียกว่า องค์กรของคนพิการ (Self- help organization of disabled persons) เพื่อให้เกิดเสียงที่ดังขึ้น มีพลังอำนาจที่ต่อรองเรียกว่ามากขึ้น และจะต้องได้มาซึ่งสิทธิและโอกาสที่เท่าเทียมในที่สุด

สมาคมคนพิการแห่งประเทศไทย นับเป็นองค์การของคนพิการด้านร่างกายหรือการเคลื่อนไหว ในระดับชาติที่มีบทบาทสำคัญที่สุดในงานด้านที่ 3 ภายใต้แนวคิดที่ว่า เราคือผู้เชี่ยวชาญในความบกพร่องในความพิการของเรา (We’re expert on our disability) คนพิการด้านร่างกายหรือการเคลื่อนไหวที่มีปัญหาร่วมกันที่เด่นชัดคือความบกพร่องในการเดินทางเคลื่อนที่ (Mobility Impairment) จึงได้รวมตัวกันตั้งเป็นสมาคมแห่งนี้ขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2525 และดำเนินบทบาทมาจนถึงปัจจุบัน

ซึ่งทราบกันแล้วว่าเป็นยุคที่สังคมยอมรับมีความเปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก ทั้งทางบวกและทางลบ แต่คนพิการ การรู้เท่าทันโลก ทันข้อมูลข่าวสาร จะทำให้เราอยู่ในสังคมนี้ได้อย่างถูกเอารัดเอาเปรียบน้อยที่สุด แต่คนพิการเพื่อนเราส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในต่างจังหวัด ชนบท ห่างไกลต่อข้อมูลข่าวสาร นับเป็นความท้าทายของสมาคมคนพิการแห่งประเทศไทยอย่างยิ่ง ที่จะต่อสู้เพื่อโอกาสที่เท่าเทียมของคนพิการทั้งประเทศ มิใช่เฉพาะกลุ่มหรือเฉพาะคนเมื่อใดที่โอกาสเปิดให้คนพิการทุกคนอย่างเท่าเทียม ทุกคนมีเวที มีโอกาสต่อสู้ จากนั้นก็เป็นหน้าที่ของคนพิการที่ต้องฟิตซ้อม พัฒนาตัวเอง เพื่อยืนหยัดอยู่ในสังคมอย่างเท่าเทียม

ปรัชญา พิทักษ์และส่งเสริมความเสมอภาคเพื่อพัฒนาคนพิการและสังคม

วิสัยทัศน์ เป็นองค์กรตัวแทนของคนพิการด้านร่างกายหรือการเคลื่อนไหว ที่ต่อสู้เพื่อสิทธิและความเท่าเทียมของคนพิการ พร้อมทั้งสร้างเจตคติเชิงสร้างสรรค์ต่อคนพิการ และสังคม

พันธกิจ

• พันธกิจต่อคนพิการ - สนับสนุนให้คนพิการสามารถพึ่งตนเองได้

• พันธกิจต่อองค์กรของคนพิการ - ส่งเสริมการรวมตัวของคนพิการ เพื่อนำไป สู่การจัดตั้งองค์กรรวมทั้ง ส่งเสริมความเข้มแข็ง และพัฒนาศักยภาพขององค์กร

• พันธกิจต่อรัฐบาล - เสนอแนะให้รัฐบาลออกกฎหมายที่คุ้มครองสิทธิของคนพิการ และ ยกเลิกกฎหมายที่จำกัดสิทธิของคนพิการ รวมทั้งผลักดันให้เกิด นโยบาย แผนงาน และกิจกรรมที่เอื้อประโยชน์ต่อคนพิการ

• พันธกิจต่อสังคม - สร้างเจตคติต่อคนพิการ และความพิการเชิงสร้างสรรค์ สนับสนุนการ ดำเนินงานเกี่ยวกับคนพิการขององค์กรภาครัฐภาคธุรกิจ และเอกชน

วัตถุประสงค์

1. พิทักษ์สิทธิและขจัดการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อคนพิการ รวมทั้งเป็นผู้แทน คนพิการในการติดตามการบังคับใช้ กฎหมายและการปฏิบัติงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

2. รณรงค์ เผยแพร่ และผลักดันให้ภาครัฐและ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดให้มีกฎหมาย นโยบาย แผนงาน โครงการหรือกิจกรรมเพื่อการส่งเสริม และพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ด้านการแพทย์ ด้านการศึกษา ด้านอาชีพ ด้านกีฬา และด้านสังคม

3. ส่งเสริมการรวมกลุ่มของคนพิการ พัฒนาศักยภาพผู้นำคนพิการ รวมทั้ง เสริมสร้างความเข้มแข็งให้องค์กรคนพิการ และเครือข่าย

4. บริการข้อมูลข่าวสาร ให้คำปรึกษา แนะนำรวมทั้งส่งต่อคนพิการให้ได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานอื่น

5. จัดกิจกรรมหรือดำเนินงานด้านการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการเพื่อการดำรงชีวิตอิสระและมีส่วนร่วมในสังคมรวมถึงการรับสัมปทาน รับจ้าง หรือ ประกอบการค้า โดยไม่มุ่งหวังผลกำไร

6. สนับสนุน ร่วมมือ และประสานงาน กับบุคคล องค์กร หรือหน่วยงานใดๆ ที่มีวัตถุประสงค์สอดคล้องกัน ทั้งในและต่างประเทศ

7. ส่งเสริมและสนับสนุนการอาชีพการค้าสลากของคนพิการ รวมทั้งสลากการกุศลพิเศษอื่น ที่ออกโดยหน่วยงานของรัฐ เอกชน และองค์กรสาธารณะกุศลส่งเสริมและพัฒนาอาชีพอื่นๆ ที่คนพิการสามารถทำได้

8. เพื่อค้ำประกันเงินกู้ประกอบอาชีพของสมาชิก จากกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตพิการ

สมาคมคนพิการแห่งประเทศไทย มีทำเนียบนายกสมาคมคนพิการแห่งประเทศไทยจากอดีตจึงปัจจุบันดังนี้

1. นายรณงค์ ปฏิบัติสรกิจ พ.ศ. 2525 – 2527

2. นายวรพล ทาเรียงสม พ.ศ. 2527 – 2529

3. นายจำเนียร ใคร่ครวญ พ.ศ. 2529 – 2531

4. นายวิเชียร หัสถาดล พ.ศ. 2531 – 2533

5. พันโท ต่อพงษ์ กุลครรชิต พ.ศ. 2533 – 2536

6. นางสาวรัชนี พันธ์ใหม่ พ.ศ. 2537 – 2539

7. พันโท ต่อพงษ์ กุลครรชิต พ.ศ. 2539 – 2541

8. นายสุธิพงษ์ รัตโนสถ พ.ศ. 2541 – 2543

9. นายศุภชีพ ดิษเทศ พ.ศ 2543 - 2545

10. พันตรี ศิริชัย ทรัพย์ศิริ พ.ศ. 2545 – 2548

11. นายศุภชีพ ดิษเทศ พ.ศ. 2548 – ปัจจุบัน